Ẹ̀rọ Ìṣirò Mọ́mẹ́ntọ̀mù Ẹ̀gbẹ́

Nípa ẹ̀rọ ìṣirò yìí

Ẹ̀rọ ìṣirò yìí ń wá momẹ́ńtọ̀mù ẹ̀gbẹ́ ti pátíkù kan tó ń rìn ní ọ̀nà àyíká tàbí tó tẹ̀ nípa lílo L = m · v · r, níbi tí m jẹ́ ìwọ̀n, v jẹ́ ìyára (tangential), àti r jẹ́ rédíọ́sì láti ọ̀pá ìyípo — ìbáṣepọ̀ ìyípo ti momẹ́ńtọ̀mù ní ìlà títọ́ p = mv. Momẹ́ńtọ̀mù ẹ̀gbẹ́ jẹ́ iye vector, ṣùgbọ́n ìlànà yìí fúnni ní ìtóbi rẹ̀ fún ìṣípò tó wà ní igun ọ̀tún sí rédíọ́sì.

Nítorí pé a ń pa momẹ́ńtọ̀mù ẹ̀gbẹ́ mọ́ láìsí torque láti ìta, ó ń ṣàlàyé àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ láti ọ̀dọ̀ olùsáré yìnyín tó ń yípo tó ń yára sí i bí ó ṣe ń fa ọwọ́ rẹ̀ wọlé (dídín r kù ń mú kí v tí a nílò pọ̀ sí i), sí ìdí tí àwọn pílánẹ́ẹ̀tì fi ń gba agbègbè dọ́gba ní àkókò dọ́gba bí wọ́n ṣe ń yípo (òfin kejì Kepler), sí ìdúróṣinṣin gyroscope tó ń yípo tàbí kẹ̀kẹ́ kẹ̀kẹ́ ẹlẹ́sẹ̀ méjì.

Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ físíìsì tó ń kọ́ mechanics ìyípo, àwọn onímọ̀-ẹ̀rọ tó ń ṣe ìtúpalẹ̀ ẹ̀rọ àti flywheel tó ń yípo, àti àwọn onímọ̀ ìràwọ̀ tó ń ṣe àwòṣe ìṣípò ìyípo ń lo ìṣirò yìí láti rí momẹ́ńtọ̀mù ẹ̀gbẹ́ láti inú ìwọ̀n, ìyára àti rédíọ́sì.