Ẹ̀rọ ìṣirò agbára àwòṣe Bohr

Nípa ẹ̀rọ ìṣirò yìí

Ẹ̀rọ ìṣirò yìí ń ṣe àwárí agbára ipa-ọ̀nà ẹlẹ́ktrọ́nù nínú átọ́mù tó dà bí hídírójìnì (ẹlẹ́ktrọ́nù kan tó ń yípo ọkàn-átọ́mù tí iná-agbára rẹ̀ jẹ́ Z) nípa lílo àgbékalẹ̀ àwòṣe Bohr E_n = −13.6·Z²/n² electron-volts, níbi tí n jẹ́ nọ́mbà kíkàwọ̀n pàtàkì (1, 2, 3…) tó ń sàmì ipa-ọ̀nà náà àti Z jẹ́ nọ́mbà átọ́mù. Niels Bohr ló dá àwòṣe yìí sílẹ̀ ní 1913, ó pín àwọn ipa-ọ̀nà ẹlẹ́ktrọ́nù sí àwọn ìpele agbára tí a gbà láàyè tó yàtọ̀ síra, àwọn ìyàtọ̀ agbára láàrín àwọn ìpele sì bá àwọn gígùn ìgbì ìmọ́lẹ̀ tí a gbà tàbí tí a tú jáde mu gan-an nígbà tí ẹlẹ́ktrọ́nù bá fò láàrín wọn — èyí ń ṣàlàyé àwọn ìlà ìmọ́lẹ̀ tó yàtọ̀ síra ti hídírójìnì ní àwọn ìlà Lyman, Balmer, àti Paschen.

Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ kẹ́místrì àti físíìkì ń lò ó gẹ́gẹ́ bí àwòṣe àkọ́kọ́ tí a máa ń lò láti lóye ìṣẹ̀dá átọ́mù àti agbára tí a pín sí ìpele, kí wọ́n tó tẹ̀síwájú sí ìtọ́jú kọ́ǹtọ́mù mẹ́kánìkì kíkún; ó sì ṣì jẹ́ irinṣẹ́ ìkọ́ni àti ìfojúdíwọ̀n tó wúlò fún àwọn ìlà ìtújáde ìmọ́lẹ̀ átọ́mù bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé kọ́ǹtọ́mù mẹ́kánìkì tí ó tẹ̀lé e ti rọ́pò rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí àpèjúwe pípé. Tẹ nọ́mbà átọ́mù àti ìpele kíkàwọ̀n sí i láti mọ agbára ipa-ọ̀nà náà.