Ẹ̀rọ ìṣirò ìbáradọ́gba ìwọ̀n–agbára

Nípa ẹ̀rọ ìṣirò yìí

Ẹ̀rọ ìṣirò yìí ń lo ìbáradọ́gba ìwọ̀n–agbára ti Einstein, E = m·c², níbi tí c jẹ́ ìyára ìmọ́lẹ̀ (nǹkan bí 299,792,458 m/s), ó sì ń yí ìwọ̀n èyíkéyìí padà tààrà sí agbára tó dọ́gba pẹ̀lú rẹ̀ ní joule — àti, fún ìfiwéra, sí megaton TNT tó dọ́gba. Nítorí pé c² jẹ́ nọ́mbà tó tóbi gan-an (nǹkan bí 9×10¹⁶ m²/s²), ìwọ̀n kékeré pàápàá bá agbára ńlá mu: gíráàmù kan tí a yí padà pátápátá sí agbára ń tú nǹkan bí kilotón TNT 21.5 sílẹ̀, tó jọ ohun ìjà átọ́mù kékeré.

Ìdọ́gba yìí ń ṣàlàyé ìdí tí nuclear fission àti fusion fi ń tú agbára púpọ̀ sílẹ̀ ní ìfiwéra pẹ̀lú ìwọ̀n epo wọn — àwọn èso ìhùwàpọ̀ nuclear wúwo díẹ̀ ju àwọn ohun tó hùwàpọ̀ lọ, “ìwọ̀n tó sọnù” yẹn (mass defect) ni a sì tú sílẹ̀ gẹ́gẹ́ bí agbára, èyí tó ń mú àwọn ẹ̀rọ nuclear, bọ́ǹbù átọ́mù àti oòrùn fúnra rẹ̀ ṣiṣẹ́.

Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ físíìsì tó ń kọ́ special relativity àti físíìsì nuclear, àwọn tó ń ṣàlàyé sáyẹ́ǹsì fún gbogbo ènìyàn tó ń ṣàfihàn ìwọ̀n agbára nuclear, àti àwọn olùfẹ́ ìmọ̀-ẹ̀rọ nuclear ń lò ó láti ní òye bí ìwọ̀n àti agbára ṣe ń yí padà sí ara wọn. Tẹ ìwọ̀n èyíkéyìí wọlé kí o lè rí agbára rẹ̀ pátápátá.