Harshad (Niven) Sayısı Kontrolü
Harshad özelliğini test etmek ve rakam toplamını görmek için pozitif bir tam sayı girin.
Sonuç
Nasıl hesaplanır?
Araç sayıyı metin olarak yazar, onluk tabandaki rakamlarını toplar ve sayının bu toplama kalansız bölünüp bölünmediğine bakar: n mod S = 0; burada n sayı, S rakamlar toplamıdır. Bölünüyorsa cevap Evet olur ve n ÷ S bölümü gösterilir; bölünmüyorsa cevap Hayır olur ve bölüm yerine tire görünür. Örneğin 19'un rakamlar toplamı 10'dur ve 19, 10'a bölünmez, yani sağlamaz. Yalnızca 1015'e kadar pozitif tam sayılar kabul edilir. Sıfır, negatif sayılar, 12,5 gibi ondalıklı değerler, 1015'i aşan sayılar ve binlik ayraçlı girdiler sonuç vermez. Test 10'luk tabandadır; bir sayı bir tabanda Harshad olup başka tabanda olmayabilir. Tam sayı aritmetiği kullanıldığından büyük girdilerde de sonuç kesindir.
Örnek hesaplama
2024 sayısını sınayalım. Rakamlar: 2 + 0 + 2 + 4 = 8, yani rakamlar toplamı 8. Şimdi bölelim: 2024 ÷ 8 = 253, kalansız bir tam sayı. Cevap Evet, rakamlar toplamı 8 ve bölüm 253. Yani 2024 bir Harshad sayısıdır. Karşılaştırma için 2023'ün rakamlar toplamı 7 olup 2023 ÷ 7 = 289 tam bölünür, 2022'nin toplamı 6 ve o da bölünür (337).
Sık yapılan hatalar
- Rakamların toplamı yerine rakam sayısına bölmek. 2024 için bölen 4 (adet) değil, 8'dir (toplam).
- Ondalıklı, eksi işaretli ya da binlik ayraçlı sayı girmek. Yalnızca düz pozitif tam sayılar çalışır; 12,5, −18 veya 2.024 için sonuç çıkmaz.
- Sıfırı basit bir durum diye denemek. Sıfır kabul edilmez, çünkü rakam toplamı da 0 olur ve bölmenin anlamı kalmaz.
- Bölüm yerindeki tireyi hata sanmak. Tire yalnızca sayının Harshad olmadığını, dolayısıyla tam bir bölüm bulunmadığını gösterir.
- Burada sağlamayan sayının hiçbir sayı sisteminde Harshad olmadığını düşünmek. Kontrol yalnızca 10'luk tabanda yapılır.
Bu hesaplama hakkında
Harshad sayısı — Niven sayısı olarak da bilinir — kendi rakamlarının toplamına tam bölünen pozitif bir tam sayıdır. Örneğin 18'in rakam toplamı 1+8=9'dur ve 18÷9=2 kalansız bölündüğü için 18 bir Harshad sayısıdır. İsim, Sanskritçede kabaca ‘büyük sevinç’ anlamına gelen bir kökten gelir ve matematikçi D. R. Kaprekar tarafından ortaya atılmıştır; ‘Niven sayısı’ adı ise aynı özelliği inceleyen Ivan Niven'e ithafen kullanılır. 1'den 9'a kadar her sayı, tek bir rakam her zaman kendisini böleceği için otomatik olarak bir Harshad sayısıdır.
Harshad sayıları eğlence amaçlı sayı teorisinin klasik konularından biridir: bulmaca kitaplarında, bölünebilirlik kurallarını test eden programlama alıştırmalarında ve OEIS'te incelenen dizilerde karşımıza çıkarlar. Sayılar büyüdükçe ardışık Harshad sayısı zincirleri giderek nadirleşir, bu da uzun kesintisiz zincirler bulmayı ilginç bir hesaplama problemi hâline getirir; bazı programlama alıştırmaları da daha maliyetli asallık veya çarpanlara ayırma testlerinden önce basit bir eleme filtresi olarak rakam toplamı kontrolünü kullanır.
Pozitif bir tam sayı girin; hesaplayıcı rakamlarının toplamını bulur ve sayının bu toplama tam bölünüp bölünmediğini, yani Harshad özelliğine sahip olup olmadığını anında gösterir.
Bu faydalı oldu mu?
En fazla 3 tepki seçebilirsiniz.
Popüler hesaplayıcılar
Kredi Hesaplama
Aylık taksit, toplam faiz ve ödeme planını hesaplayın.
Yüzde Hesaplama
Yüzde değişim, indirim ve oran hesaplamaları.
İndirim Hesaplama
İndirimli fiyatı, kazancı ve indirim tutarını hesaplayın.
Vücut Kitle Endeksi (BMI)
Boy ve kiloya göre vücut kitle endeksini hesaplayın.
Yaş Hesaplama
Doğum tarihinden bugüne tam yıl, ay ve gün cinsinden yaşınızı hesaplayın.
Bileşik Faiz Hesaplama
Ana para, faiz oranı ve süreye göre bileşik faizle nihai tutarı hesaplayın.
Tüm Hesaplayıcılar
Hesaplayıcı bulunamadı
Yorumlar (0)